Mastocytoma u psa – co to za guz i jak go rozpoznać?

Nowotwory skóry to jedne z najczęściej diagnozowanych zmian onkologicznych u psów. Wśród nich szczególną uwagę zwraca mastocytoma u psa, czyli guz z komórek tucznych, który może mieć różne postaci – od łagodnych, po agresywne i szybko dające przerzuty. Dla właściciela, który zauważa guzek na skórze swojego pupila, to często moment pełen niepokoju. Dlatego warto wiedzieć, czym dokładnie jest mastocytoma, jakie są jej objawy, jak przebiega diagnostyka i leczenie, a przede wszystkim – jakie rokowanie może mieć pies z takim rozpoznaniem.

Czym jest mastocytoma u psa?

Mastocytoma to nowotwór wywodzący się z komórek tucznych (mastocytów), które w organizmie odpowiadają m.in. za reakcje alergiczne i procesy zapalne. Choć komórki te występują w wielu tkankach, mastocytomy u psów najczęściej rozwijają się w skórze lub tuż pod nią.

Z pozoru mogą przypominać zwykły guzek – miękki, twardy, czasem zaczerwieniony. Niektóre mają postać płaskich zmian, inne tworzą wyraźne, wyczuwalne zgrubienia. Co ważne – nie ma jednej, charakterystycznej formy. Mastocytoma u psa może być niewielka i pozornie niegroźna, jak również szybko rosnąca i powodująca miejscowe podrażnienie. Z tego powodu żadna zmiana skórna nie powinna być ignorowana.

Jakie psy są najbardziej narażone?

Mastocytomy mogą pojawić się u psów w każdym wieku, choć częściej diagnozuje się je u zwierząt w średnim i starszym wieku. Rasy szczególnie predysponowane do tego typu nowotworu to m.in.:

• boksery,
• labradory retrievery,
• shar pei,
• golden retrievery,
• boston terriery,
• buldogi francuskie.

Nie oznacza to jednak, że inne rasy są całkowicie bezpieczne – nowotwór może wystąpić u każdego psa, niezależnie od wielkości i pochodzenia.

Objawy mastocytomy

Najczęstszym objawem jest guzek na skórze – może być pojedynczy lub pojawić się w większej liczbie. Zmiana może zmieniać rozmiar w krótkim czasie, ulegać zaczerwienieniu, krwawieniu lub tworzyć owrzodzenie. Czasem pojawia się świąd – pies zaczyna intensywnie się drapać lub lizać miejsce, w którym rośnie guz.

W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić objawy ogólne, takie jak wymioty, biegunki, spadek apetytu czy powiększenie węzłów chłonnych. Wynika to z faktu, że mastocyty wydzielają histaminę i inne mediatory zapalne, które mają wpływ na układ pokarmowy i ogólną odporność organizmu.

Diagnostyka i klasyfikacja zmian

Rozpoznanie mastocytomy u psa zaczyna się zwykle od badania klinicznego i pobrania próbki do cytologii za pomocą biopsji cienkoigłowej. To szybka i stosunkowo mało inwazyjna metoda, która często wystarcza do wstępnego rozpoznania.

Po potwierdzeniu diagnozy, weterynarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak:

• badanie histopatologiczne (po chirurgicznym usunięciu zmiany),
• USG jamy brzusznej lub RTG klatki piersiowej (w celu sprawdzenia przerzutów),
• badania krwi, aby ocenić ogólny stan zdrowia psa.

Mastocytomy klasyfikuje się na podstawie ich agresywności (grading) – od zmian niskiego stopnia z korzystnym rokowaniem, po guzy wysokiego stopnia, które są bardziej złośliwe i trudniejsze w leczeniu.

Leczenie i rokowania

Podstawową metodą leczenia mastocytomy jest chirurgiczne usunięcie zmiany z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek. W przypadku zmian o niskim stopniu złośliwości często okazuje się to wystarczające, a pies może wrócić do pełni zdrowia bez potrzeby dalszej terapii.

Jeśli guz ma charakter złośliwy lub usunięcie go w całości nie było możliwe, stosuje się leczenie uzupełniające – chemioterapię, radioterapię lub terapię celowaną. W niektórych przypadkach skuteczna okazuje się również immunoterapia.

Rokowanie przy mastocytomie u psa zależy od wielu czynników – lokalizacji guza, jego rozmiaru, stopnia złośliwości, obecności przerzutów oraz ogólnego stanu zdrowia psa. Przy zmianach niskiego stopnia i wczesnym leczeniu szanse na całkowite wyleczenie są bardzo dobre. W przypadkach zaawansowanych choroba może jednak postępować mimo intensywnej terapii.

Podsumowanie

Mastocytoma u psa to nowotwór skóry, który może mieć różny przebieg – od łagodnych, łatwych do wyleczenia zmian, po agresywne formy wymagające zaawansowanego leczenia. Każda zmiana skórna u psa powinna być skonsultowana z lekarzem weterynarii, który oceni jej charakter i zaproponuje dalsze postępowanie. Szybka diagnoza i odpowiednio dobrane leczenie dają szansę na skuteczną terapię i komfortowe życie psa – nawet po diagnozie nowotworu.